Pestisit Nedir? Pestisit Zararları ve Yararları Nelerdir?

Yediğimiz gıdaların üretimi, tüketimi ve depolanması sırasında gıdalara bazı mikroorganizmalar zarar vermektedir. Bunun önüne geçmek böylece mikroorganizma ve zararlı şeyleri uzaklaştırarak yok etmek için kullanılan kimyasal ve biyolojik maddelerin hepsine pestisit denir. Lakin pestisit, tanımı kadar masum ve yararlı olmayabiliyor. Çünkü kullanılan kimyasal maddeler, zararlı mikroorganizmaları uzaklaştırırken o yiyecekleri yiyen başta insanların sağlına zararlar veriyor.

Düzgün kullanılmadığında tehlikeli olduğunu da pestisit olarak kullanılan ilk maddelere bakarak anlayabiliyoruz. Pestisit olarak kullanılan ilk maddeler; arsenik ve kükürttür. Daha sonra botanik kökenli maddeler, söz gelimi nikotin kullanılmaya başlanmıştır. Halen bazı bölgelerde çok yüksek riskli nikotin balık avlamak için de kullanılmaktadır.  Daha sonra civa ve kurşun metal bileşikleri de kullanıma sokulmuştur.

İkinci Dünya savaşına kadar kimyasal kontrolde sınırlı bir kaç madde kullanılmıştır. Bunlar büyük oranda bakır ve civa tuzları, böceklere karşı ise arsenik, siyanür gibi genel zehirlerden yararlanılması biçimindeydi. Böceklere karşı savaşta pestisitlerin yaygın kullanımı 1940’lı yılların ortalarında başlamıştır. 1939 yılında İsviçreli kimyacı Paul Mueller, diklorodifenil trikoloroetan’ın yani DDT’nin pestisit özelliklerini belirledi. 1942 yılında piyasaya çıkan DDT hızla yaygın kullanıma girmiş ve aynı yıl İtalya’da askeri birliklerdeki bir tifüs salgınında DDT kullanımı salgını kısa sürede ortadan kaldırmıştır. 1940 yılında benzen hekzaklorür İngiltere de ve Fransa’da insektisit olarak kabul edilmiştir.

Pestisit Zararları ve Yararları Nelerdir?

Günümüzde hızla artan dünya nüfusunun en önemli problemlerinden biri beslenme problemidir. Hızlı nüfus artışına rağmen günümüzde tarım topraklarının kısıtlı olması sonucunda, birim alandan en yüksek yerimin alınması şart olarak ortaya çıkmaktadır. Öte yandan FAO verilerine göre mevcut dünya nüfusunun %40’ı yeterli seviyede beslenememekte, bunun sonucunda da açlık ve sefaletten dolayı her yıl binlerce kişi ölmektedir. Bugün tarımsal ilaçların kullanılmaması durumunda, bazı ürünlerde ortalama % 65 civarında kayıpların meydana gelebileceği tahmin edilmektedir.

Örneğin, buğday üretiminde, yabancı ot, sürme, süne, kımıl gibi zararlılarla zirai mücadele yapılamadığı takdirde ürün kaybının değeri trilyonlarla ifade edilmektedir. Halbuki bu kayıp birkaç milyarlık ilaçlama masrafı ile asgari düzeye indirilebilmektedir. Yine FAO verilerine göre, bütün dünyada ürünün %20-40 ının böceklere bağlı olarak yitirilmekte ve bunun gelişmekte olan ülkelerde daha yüksek olduğunu belirtilmektedir. Kayıplar hasat, kurutma, depolama, öğütme, pişirme dahil hemen her evrede söz konusu olmaktadır. Tahıl ve taneliler için ortalama kayıp %10; kök, bitki ve sebzeler için ise %20 olarak hesaplanmaktadır.

Tarımsal ilaçların kullanımı bir taraftan tarımsal üretimi artırırken diğer taraftan bilinçsiz ve hatalı kullanım sonucu doğrudan ya da dolaylı yollardan insan ve çevre sağlığı problemlerini de beraberinde getirirler. Pestisitler tavsiye edilen dozların üzerinde kullanıldıklarında, gereğinden fazla sayıda ilaçlama yapıldığında, gerekmediği halde birden fazla ilaç karıştırılarak kullanıldığında veya son ilaçlama ile hasat dönemi arasında bırakılması gereken süreye riayet edilmediği durumlarda gıda maddelerinde fazla miktarda kalıntı bırakabilirler. Yüksek dozda pestisit kalıntısı içeren gıdalarla beslenen insanlarda ve çevredeki diğer canlılarda akut veya kronik zehirlenmelere neden olabildikleri gibi, özellikle bazı ürünlerde aroma ve kalite değişimleri meydana getirebilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pestisit Nedir? Pestisit Zararları ve Yararları Nelerdir?

0