Pnömatik Motor ve Çeşitleri

Pnömatik Motor Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Pnömatik motor, sıkıştırılmış havanın enerjisini direkt olarak dönme hareketine çeviren ve böylelikle dairesel hareket elde etmek için kullanılan makinelerdir. İçerisinde kullanılan değişik düzenekler yardımıyla basınçlı havanın pnömatik motor içerisine gönderilmesi sonucu dairesel hareket üretilir. Elektrik akımının istenmediği durumlarda tercih edilir.

Pnömatik motorların özellikleri;

  • Devir sayıları çok yüksektir (350.000 dev/dak).
  • Hız ayarı sınırsızdır.
  • Dönüş yönü hareket devam ederken değiştirilebilir.
  • Bakımları kolaydır.
  • Her türlü ortamda rahatlıkla kullanılabilir (kirli, tozlu, nemli, yanıcı).
  • Fazla yüklenildiklerinde yavaşlar ya da durur.
  • Boyutları küçük ve hafiftir.
  • Fiyatları ucuzdur.
  • Değişik konumlarda çalışabilir.

Pnömatik Motor Çeşitleri

Pnömatik motorlar çeşitli şekilde çalışmaktadır. Alt tarafta her bir çeşide göre çalışmasına değinilmiştir.

Pistonlu Pnömatik Motorlar

Belirli sayıdaki pistona basınçlı havanın kazandırdığı doğrusal hareketin, dairesel harekete dönüştürülmesi prensibine göre çalışır. Basınçlı hava sırayla silindirler içine girer ve pistonlara etki ederek dairesel hareket oluşturur. Radyal ve eksenel olmak üzere ikiye ayrılır.

♦ Radyal Pistonlu Motor

Pistonlar hareket miline paralel yerleştirilmiştir. Dönme hareketi pistonlar tarafından eğik bir plaka vasıtasıyla oluşturulur. Piston sayısı 5 ya da daha fazladır (tek sayıda). Yükteki devir sayıları 2500-3000 dev/dak’dır. Güç aralığı 1,5~20 kW’dir. Kullanım alanı sınırlıdır.

♦ Eksenel Pistonlu Motor

Pistonlar hareket miline dik olarak yerleştirilmiştir (Şekil. 57). Yüksek dönme momenti istenilen yerlerde kullanılır. Devir sayıları çok yüksek değildir. Silindir sayısı arttıkça daha düzenli çalışır. Devir sayıları yükte1000-1,500 dev/dak’dır.

Yüksek güçleri nedeniyle maden ocaklarında madenlerin parçalanmasında vb. yerlerde tercih edilen pnömatik motor tipidir.

Paletli Tip Pnömatik Motorlar

Endüstriyel sistemlerde çok kullanılan motor çeşididir. Düşük moment, yüksek dönüş hızı gereken durumlarda kullanılır. Yapıları basit ve hafiftir. Rotor adı verilen dönen kısım, gövde içine eksenden kaçık olarak yerleştirilmiştir ve paletlere yataklık yapmaktadır

Paletler fiber gibi yumuşak malzemeden yapılır. Dönüş sırasında oluşan merkezkaç kuvvetten dolayı merkezden uzaklaşmaya çalışır. Gövde ile rotor arasındaki eksen kaçıklığına bağlı olarak merkezden dışarı ya da merkeze doğru hareket eder.

Eksantriklikten dolayı bir tarafta hacim genişlemesi, diğer tarafta ise hacim küçülmesi olur. İçeri giren basınçlı hava, rotoru hacim genişlemesi yönünde döndürerek dışarı atılır. Dönüş yönü değiştirilmek istenirse, hava diğer girişten gönderilir.

Dişli Tip Pnömatik Motorlar

Birbirine hareket veren iki dişliden oluşmuştur. Basınçlı hava dişli çarklardan birini döndürür. Diğer dişli çark serbest olarak döner. Düşük devirli yüksek torkludur. Güçleri 45 kW gibi yüksek değerlere çıkabilir. Düz, helisel, V-dişli (çavuş) dişliler kullanılır. Büyük moment ihtiyacı olan yerlerde kullanılır.

Türbin Tipi Hava Motoru

Fazla güç istenmeyen yüksek devirli çalışmalarda kullanılır. Endüstriyel sistemlerde pek kullanılmaz. Dönme hızları 350.000 dev/dak’ya kadar çıkabilir. Havadaki kinetik enerjiden (yüksek akış hızı) yararlanılarak güç elde edilir. Makine ve imalat sektöründe yüksek dönüş hızı gereken yerlerde ve diş hekimlerince kullanılır. Diğer motorlarla kıyaslandığında çok daha küçük boyutlara sahiptir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pnömatik Motor ve Çeşitleri

0