İnverter Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır?

En temel haliyle inverter nedir sorusunun cevabı, her elektrik sisteminde görülebilecek, akım dönüştürücü ve düzenleyici olarak kullanılan cihaz olarak verilebilir. Inverter, sisteme gelen doğru akımı kullanılabilir kılmak için alternatif akıma çevirir. Bir örnekle anlatmak gerekirse daha anlaşılır olabilir. Elektrik şebekesinden gelen çok yüksek gerilimli akım binalardaki prizlerde kullanmanın mümkün olmadığını hepimiz biliyoruz. Bu çok büyük enerjiyi prizlerde standart olarak 220V’da kullanabilmek için dönüştürülmesi gerekiyor. Tam burada devreye inverter yani akım dönüştürücü cihazlar devreye giriyor.

Aslında doğru akım ve alternatif akım arasında dönüşüm sağlayabilen, frekans ve gerilim düzeylerini ayarlayabilen tüm cihazlara inverter adı verilebilir. Inverterlar sayesinde 12V, 24V veya 48V olan doğru akımın 220V alternatif akıma dönüşmesi mümkün olur. Bunun dışında inverter ne işe yarar diye sorulacak olursa 0,5 Hz ve 2000 Hz arasında hız ayarlaması yapabilen bir cihaz olduğu da söylenebilir. Şebeke gerilimini doğrultur, akımda meydana gelen azalıp artışını düzenler, sorunlu elektrik dalgalanmalarını düzenleyerek bobin ve kondansatöre ileterek temizlenmesini sağlar.

İlginizi Çekebilir: Güneş Pili Nedir? Nasıl Çalışır? Özellikleri Nelerdir?

İnverter Çeşitleri Nelerdir?

Inverter çeşitleri başlıca iki grupta incelenir. Kapalı ya da akülü sistemler olarak adlandırılan off-grid ve şebekeye doğrudan bağlı on grid inverter olarak sınıflandırılır.

Off grid inverterlar,  enerji sistemini oluşturan temel ekipmanlar arasında şarj regülatörü, enerji panelleri, inverter ve akü bulunur. Şebeke hattının bulunmadığı yerlerde; dağ-yayla evlerinde, çiftliklerde, otoyol tabelalarında iletim hattının yakın olması her zaman mümkün değildir. Yeniden bir elektrik direkleri, kablo ve trafo inşa etmek hem vakit kaybettirici hem de çok yüksek maliyetlidir. Böyle zamanlarda yalnızca güneş veya rüzgar türbini gibi ekonomik ve zahmetsiz enerji kaynaklarının kullanımı çok daha avantajlıdır ve bu sistemlerde off grid inverterlar kullanılır. Yani güneş/rüzgar panellerinden elde edilen enerji inverterlarda dönüştürülerek aküde depolanır ya da direk kullanılır.

On grid inverterlar ise paneller yerine elektriği şebekeye aktarabilir. Bu çeşitte genellikle akü kullanımına gerek kalmaz çünkü sürekli bir akım vardır. Yeterli enerji üretilmemesi halinde şebekeden enerji de çekilebilir. Ancak elektrik kesildiği zamanlarda kullanılmak üzere depolamak için akü kullanmayı tercih edenler de vardır. Kişinin tercihine göre güneş paneli kullanılan bir konutun elektrik enerjisini karşılamak için kullanılırken, fazla enerji üretildiğinde şebekeye de satılabilir.

İnverter Seçimi Nasıl Yapılır?

Inverter seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır. İnverter üreten firmanın kalitesi ve güvenilirliği de enerji sisteminde sorun yaşamak istemeyenler için seçim kriterleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Genellikle güneş panelleri ve rüzgar türbinlerinde yaygın olarak kullanılan inverterlar aslında hemen her elektronik cihazın içinde yer almaktadır. Kullanım çeşitliliği arttığı için başlıca inverterların kapasitesine doğru karar vermek önemlidir.

İlginizi Çekebilir: Exciter (Uyarıcı) Nedir? Ne İşe Yarar?

İnverter büyüklüğüne karar vermeyi sağlamak için birkaç örnekten yardım alarak kafanızda ortalama bir seçim yapabilirsiniz. Ancak bu seçimi enerji sistemi için çalışacağınız firmayla paylaşarak, en doğru seçimi yapmanız daha doğru olacaktır. En basit haliyle üretilen enerjinin kullanılacağı cihazların tükettiği akım miktarları toplanabilir. TV ekranı ve lambalar toplam 200W güç harcarken, inverter seçimi bunları karşılamaya yetmek için akımdaki dalgalanmalardan %50 kayıp olabilecek şekilde hesaplanır. Yani bu iki cihazın aynanda çalıştığı sırada elektrik sağlayabilmesi için inverterın 300 watt kapasiteli olması gerekir.

Evde temel olarak kullanılan eşyaların yanına bilgisayar (200W), tost makinesi (800W), mikrodalga fırın (1200W), elektrikli süpürge (1200W) gibi cihazlar da eklenince toplam enerji ihtiyacı kayıplarla beraber 6100 watt olur. Dolayısıyla 1000 watt inverter bu eşyaların kullanımında yetersiz kalıp, yalnızca lambalar ve TV ekranı tarafından kolayca tüketilir. 250 watt güçten başlayarak inverterların 1000 watt, 2500 watt, 5000 watt ve üzerine varan inverter seçenekleri vardır.

Bunların yanı sıra kullanılacak panel cinsi ve inverterın uyumlu olması, minimum voltaj değerlerini sağlaması, aşırı sıcaklığa maruz kalıp verimini düşürmeyecek alana yerleştirilmesi ve enerji sisteminin kullanılacağı yerin rakım değeri inverter seçimini etkileyen diğer hususlar arasında yer almaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İnverter Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır?

0