Otomatik Vites Nedir? Nasıl Çalışır?

Otomatik Vites Nedir?

Otomatik vites, Avrupa’da neredeyse çoğu arabanın sahip olduğu, ülkemizde ise sürüş rahatlığı getirmesiyle hızla yaygınlaşan bir sistem olarak karşımıza çıkıyor. Otomatik vitesli araçların en önemli özelliği otomatik şanzımanlarının bulunmasıdır. Otomatik şanzıman nedir diye düşündüyseniz, düz vitesli araçlardaki debriyajın görevini yerine getiren bir sistemdir. 

Otomatik şanzımanlar; kalkış ve kavrama sürecini, aktarma oranının seçilmesini ve viteslere geçilmesini kendi kendilerine gerçekleştiren otomatik sistemlerdir. Taşıtın hızına, gaz kelebeği pozisyonuna, yol ve yük şartlarına bağlı olarak viteslerin otomatik olarak değişmelerine imkan veren bir sistemdir.  Hız ve tork ihtiyacına göre gerekli olan vites aralıkları planet dişli sistemi ile sağlanır. Dişli tertibatını oluşturan her dişli ile taşıyıcı sıra ile sabit tutularak değişik dişli oranları sağlanır. Bunlar planet dişlisi yörünge dişlisi ve güneş dişlidir. Otomatik şanzımanda kavrama ve frenler planet dişlilerin her bir parçasını kilitleyerek dişli oranlarını kontrol ederler.

otomatik-vites-nedir

Önerilen Yazı » Hibrit Araba Nedir? Nasıl Çalışır? Özellikleri Nelerdir?

Otomatik vites sistemi sayesinde sürücünün vites artırıp-azaltmasına gerek olmadan, aracın hareket etmesi için gereken vites atışlarını araba kendi kendine yapacaktır. Bu sebepledir ki özellikle Avrupa’da otomatik vitesli araçlar yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Çünkü kullanımı kolaydır. Otomatik vitesi sisteminin içinde otomatik şanzıman bulunmaktadır. Bu şanzıman içinde birden fazla sistemi içinde barındıran parçalar bulunur. Otomatik şanzımanda bulunan dahili tork konvertörü, motordan gelen gücü şanzımana aktarma işini üstlenir.

Otomatik şanzımanın diğer bileşenleri arasında sekiz kadar sürüş kademesi sunan bir planet dişli seti ve ayrıca bir hidrolik ya da elektronik/hidrolik kontrol ünitesi yer alır. Yukarıda anlatılanlardan yola çıkarsak otomatik şanzıman, otomatik olarak vites değiştiren bir vites kutusu olarak çalışmaktadır. Bu özel vites geçişleri saymazsak debriyaj bulunmadığı için bu sistem daha farklı işlemektedir. Sistemin işleyebilmesi için şanzımanın içindeki parçaların oldukça uyumlu çalışması gerekmektedir.

Otomatik Şanzıman İçerisinde Neler Bulunur?

  • Tribün (Tork konverter),
  • Servo,
  • Hidrolik sistem,
  • Vites,
  • Yağ pompası kademeleri,
  • Diferansiyel,
  • Solenoid (selenoid),
  • Planet dişli sistemi,
  • Otomatik şanzıman beyinleri ( Hidrolik ya da Elektronik)
  • Saclar ve balata takımları,
  • Sübap, soğutucu ve şanzıman yağı gibi parçalar bulunmaktadır.

otomatik-vites-bolümleri

İlginizi Çekebilir: Debriyaj Nedir? Nasıl Çalışır?

Otomatik şanzıman sayesinde vites geçişlerindeki sürelerin en aza indirgenmesi amaçlanmıştır. Manuel vitesli araçlarda debriyajla motorun gücü tekerleklere verilirken otomatik vitesli araçlarda bu sistem tork konverteri sayesinde gerçekleşmektedir. İçerisindeki mekanizma ile debriyaj kullanmadan motorun gücünü doğru zamanlama ile tekerleklere vermektedir. Bu mekanizma sürekli bir tork dönüşümü yapan yağ mekanizmasıdır. Tork dönüşümdeki değişimle birlikte motorun tekerleklere yani araca verdiği güç ve şiddette değişmektedir. Bununla birlikte de araç yavaşlamakta ya da hızlanmaktadır.

Otomatik Vites Nedir? Nasıl Çalışır?” için 4 yorum

  • Avatar
    20 Ocak 2017 tarihinde, saat 10:49
    Permalink

    Aciklayici bir anlatim olmus.

    Yanıtla
    • TeknolojiProjeleri.com
      20 Ocak 2017 tarihinde, saat 13:54
      Permalink

      Teşekkür ederiz. İyi okumalar dileriz.

      Yanıtla
  • Avatar
    24 Mayıs 2018 tarihinde, saat 23:32
    Permalink

    Merhaba 2016 model volkswagen polo 1.2 tsi otomatik aracım var araç 2000- ve 7000 km lerde garantiden kavraması değişti araçta şuanda durduğum yerde D ye alıp 1 mt gidiyorum sonra vitesi R ye geçirirken araçta vurma yapıyor şanzımanda sıkıntı olabilir mi, aracı servise götürmeyip dava açacağım çok önemli teşekkür ederiz

    Yanıtla
    • TeknolojiProjeleri.com
      25 Mayıs 2018 tarihinde, saat 00:13
      Permalink

      Merhaba Barış Bey,
      Bu konuda net bir cevap veremeyebiliriz. Lakin ileri vitesten geri vitese taktığınızda tam geçiş olmadığı bu yüzden de vurma yaptığını düşünüyorum. Otomatik viteslere bakan oto tamirciler var. İsterseniz oraya götürün. Sorunun ne olduğunu öğrenin ondan sonra garantili olarak yaptırdığınız yere bu durumu belirtin.

      İyi akşamlar dileriz

      Yanıtla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Otomatik Vites Nedir? Nasıl Çalışır?

4